Biżuteria z perłami to dziś niemal zawsze biżuteria z pereł hodowanych, a perła hodowana jest prawdziwą perłą. Przy wyborze patrz najpierw na połysk, bo to on decyduje, czy perła wygląda na żywą. Perła jest przy tym bardzo miękka, więc o jej wyglądzie decyduje nie tylko wybór, ale i sposób noszenia.
Perły hodowane są prawdziwymi perłami
Perła hodowana powstaje w żywej małży i jest prawdziwą perłą, tak samo jak perła naturalna. Różnica polega na tym, że przy jej powstaniu pomaga człowiek. Perły naturalne, powstałe bez udziału człowieka, są rzadkością, dlatego praktycznie cała biżuteria z perłami to perły hodowane.
Część naszej biżuterii to według deklaracji producentów perły słodkowodne, czyli pochodzące z małży żyjących w słodkiej wodzie. Część to perły muszlowe, które nie rosną w małży. To, co jest w konkretnym wyrobie, piszemy w jego nazwie.
Połysk przed kształtem: jak ocenia się perłę
Rzeczoznawca Vivagem zaczyna ocenę perły od połysku, bo to on decyduje, czy perła wygląda na żywą. Połysk wynika z jakości i grubości masy perłowej. Dopiero potem rzeczoznawca sprawdza czystość powierzchni, kształt i spasowanie w sznurze.
| Co oceniamy |
Na co patrzeć |
Co przekreśla perłę |
| Połysk |
Głębokie, żywe odbicie światła zamiast płaskiego |
Kredowy, matowy wygląd |
| Czystość powierzchni |
Gładka powierzchnia bez widocznych skaz |
Głębokie pęknięcia i skupiska skaz na ponad 20 do 30 procentach powierzchni |
| Kształt |
Okrągły, owalny albo barokowy, czyli nieregularny |
Sam kształt nie przekreśla perły |
| Spasowanie w sznurze |
Czy perły w sznurze albo w parze kolczyków pasują do siebie wyglądem |
Wyraźne różnice między sąsiednimi perłami |
Kształt jest tylko dodatkiem: perły barokowe i owalne bywają wybitnej klasy. O klasie perły rozstrzygają bezwzględnie połysk i stan powierzchni.
Jak rozpoznać prawdziwą perłę?
W domu da się zrobić dwie próby, ale obie są metodami przybliżonymi i niedokładnymi. Pierwsza polega na tym, że potrzesz bardzo delikatnie dwie perły o siebie albo jedną o krawędź zęba. Prawdziwa masa perłowa składa się z mikropłytek aragonitu, więc daje lekko szorstki, piaskowy opór. Imitacje ze szkła lub plastiku ślizgają się zupełnie gładko.
Druga próba to temperatura: prawdziwa perła jest w pierwszym kontakcie ze skórą wyraźnie chłodniejsza od tworzywa. Perła muszlowa jest zrobiona z masy perłowej, więc pierwszą próbę przechodzi tak samo jak perła hodowana. Obie próby są wskazówkami, nie dowodami. Dowodem jest dopiero obserwacja pod powiększeniem od 10 do 40 razy. Prawdziwa perła ma wtedy łuskowaty układ warstw aragonitu, a imitacja drobinki farby perłowej.
Pełny poradnik, od nazw materiałów po ocenę pod lupą, znajdziesz w artykule jak rozpoznać prawdziwe perły.
Jak dbać o perły: zakładaj je jako ostatnie, zdejmuj jako pierwsze
Perła ma twardość zaledwie od 2,5 do 4,5 w skali Mohsa i składa się z węglanu wapnia spajanego substancją organiczną, konchioliną. Kwasy z potu, perfumy, lakier do włosów i kosmetyki nieodwracalnie trawią jej powierzchnię i gaszą połysk już po kilku użyciach. Dlatego zakładaj perły na samym końcu, po perfumach i kosmetykach, a zdejmuj w pierwszej kolejności.
Perłom nie służą trzy rzeczy:
- moczenie w wodzie, które rozciąga i osłabia nić, a w nici gromadzi się brud,
- czyszczenie środkami chemicznymi,
- myjki ultradźwiękowe.
Po zdjęciu wystarczy przetrzeć perły miękką, lekko wilgotną ściereczką. Przechowuj je osobno, w miękkim woreczku, bo każdy kontakt z metalem lub kamieniem zostawia na nich rysy.
Perła i metal: dwie powierzchnie, dwie zasady
Perła rzadko występuje sama. Jest osadzona w oprawie ze srebra albo pozłacanego metalu, a ta oprawa starzeje się inaczej niż perła. Rodowanie srebra i złocenie to cienkie powłoki, które z czasem się ścierają. O srebrze piszemy więcej w kolekcji biżuteria srebrna, a o pozłacaniu w kolekcji biżuteria pozłacana.
Gdy w jednym wyrobie spotykają się perła i oprawa, stosuj zasadę surowszą, czyli samą miękką ściereczkę. Pasta do zębów, soda oczyszczona na sucho i szorstka gąbka, popularne w domowym czyszczeniu srebra, trwale rysują metal i zdzierają powłokę z oprawy. Płyn ani ściereczka do srebra nie powinny dotykać pereł.
Perła na prezent: kolor metalu dobierz do obdarowanej
Najczęstszy błąd przy prezencie to wybór według własnego gustu, a nie pod styl obdarowanej. Kończy się biżuterią zbyt ciężką, awangardową albo w złym kolorze metalu. Przy perłach pomaga prosta obserwacja. Sprawdź, czy obdarowana nosi na co dzień biżuterię srebrną, czy w kolorze złota, i wybierz oprawę w tym samym kolorze.
Perła okrągła jest wyborem klasycznym, a barokowa, nieregularna, bardziej wyrazistym. Gdy chcesz podarować kilka sztuk naraz, zajrzyj do kolekcji zestawy biżuterii. Gdyby prezent nie trafił w gust, masz 30 dni na zwrot bez podawania przyczyny.
Pytania o perły
Czy w perłach można pływać, brać prysznic i ćwiczyć?
Lepiej tego unikać. Moczenie rozciąga i osłabia nić, w której gromadzi się brud, a kwasy z potu trawią powierzchnię perły. Dlatego perły zdejmuje się przed kąpielą, prysznicem i treningiem.
Czy perła barokowa jest gorsza od okrągłej?
Nie. Kształt jest tylko dodatkiem do oceny, a o klasie perły decydują połysk i stan powierzchni. Perła barokowa o głębokim połysku i czystej powierzchni bywa lepsza od okrągłej, ale matowej.
Czy zmatowiałą perłę można odświeżyć?
Jeśli powierzchnię strawiły kwasy z potu, perfumy, lakier do włosów albo kosmetyki, uszkodzenia nie da się cofnąć. Perłę, której powierzchnia jeszcze nie ucierpiała, najlepiej chronić: zakładać ją na końcu i po zdjęciu przecierać miękką ściereczką.